Türkiye macerasına 10 bin dolarlık otomobil hayaliyle çıkan Çinli markalar hayal kırıklığına uğradı. Çinli otomotiv şirketlerinin Türkiye temsilcileri “pişmanlar mı” bilinmez ama 2008 - 2009 yılındaki rekabette geride kalıp, otomobil temsilciliği alamayan Doğan Grubu, Fiba, Sanko gibi büyük şirketlerin memnun oldukları söylenebilir.

2008 yılında Çin’deki üretimi görmeye ve Türkiye'de satacağı araçları teste gitmiş ve şu anda Volvo’nun da sahibi olan başkanı, Çin’in Henry Ford’u olarak bilinen Li Şhufu ile bir araya gelmiştik. Türkiye’den gelen gazetecilerle buluşan Çinli otomotiv patronu, Anadolu Grubu ile yaptıkları anlaşmanın Avrupa’ya açılımın ilk adımı olmasını istediğini dile getirmişti.

Anadolu Holding Otomotiv Grubu Başkanı Kamil Eser’de 2008 yılında Geely ile önemli işlere imza atmak istediklerini ve 5 bin adetlik satışları hedeflediklerini söylemişti.

Türkiye’ye özel model isimlerinin de kullanıldığı Geely markasında üretim, Türk mühendislerin de desteğinde ve kontrolünde gerçekleşecekti.

Büyük iddialarla Çinli markanın Avrupa açılım planları hedefiyle Türkiye distribütörlüğünü Anadolu Grubu’na veren şirket, ülkedeki 6. yılında Türkiye’de işleri "beklemeye aldı".

Anadolu Grubu böylece üretim ortaklığı yaptığı Honda ve Rus marka Lada'dan sonra Geely ile de beklediğini bulamadı ve hayal kırıklığı yaşadı.

Anadolu Motorlu Araçlar AŞ kapandı

Türkiye’deki Çin kökenli otomotiv şirketlerinden Geely Türkiye temsilcisi Anadolu Motorlu Araçlar AŞ fişi çekti. Türkiye’de EmGrand gibi modelleriyle satılan Geely, geçen yıl alınan kararla faaliyetini durdurdu.
Türkiye’deki satış faaliyetlerini beklemeye alan ve genel müdürü dahil tüm ekibi tasfiye eden Anadolu Grubu, sadece eski Geely müşterilerine hizmet veren bayilerini destekliyor.

Açılım Volvo ile oldu

Çinin Ford'u Shufu'nun ABD ve Avrupa açılımında önemli adım olacak Türkiye ayağının kaderi belki de 2010 yılında değişti.

Geely, Türkiye temsilciliğini Anadolu Grubu’na verdikten bir yıl sonra 2010'da 1.8 milyar dolara Volvo markasını Ford’dan satın aldı. Yeni markasıyla operasyonunu uluslararası ölçekte Volvo üzerine oturtan Shufu, Geeely’i Çin’de kullanmayı tercih etti.

Oysa Anadolu Grubu ile anlaşma yapılırken, Li Shufu’nun atlama taşı planı şöyle özetlenmişti:

“Bizim en büyük rüyamız Avrupa ve Amerika pazarına girmek. Dev otomotiv pazarlarına yönelik model, motor ve şanzıman üretiyoruz. Avrupa’ya yönelik motorumuz hazır. Dizel motor geliştiriyoruz. Biz Geely’nin aynı standartlara sahip Türkiye’deki durumuna bakarak, Avrupa stratejimizi geliştireceğiz. Eğer ileride Anadolu Grubu da kabul ederse birlikte Avrupa’daki diğer pazarlara da birlikte açılmak isteriz. Neden olmasın. Eğer global marka olma yolunda Avrupa’da üretim ihtiyacı çıkarsa da Türkiye bizim için öncelikli adaylarımız arasında olur.”

Türk holdingler Çinliler için sıradaydı

Aslında 2010’a doğru gelen Türkiye’de büyüyen ve ucuz otomobil rüyasını ateşleyen Çinli otomobil markaları için Türk şirketleri de adeta kuyruğa girmişti.

O dönemde çalıştığımız AKŞAM Gazetesi'ndeki yazımızda oldukça detaylı bilgiler vermiştik:

“Çinliler araç güvenlik testleri için EuroNcap onayı beklerken, büyük Türk holdingleri de Çinli otomobil firmalarının kapısında yatıyor. Ucuz Çin otomobillerinin Türkiye pazarında çok büyük ilgi göreceğini öngören dev holdingler, bir Çinli markanın temsilcisi olmak için yarışıyor.

Dev rekabette Sabancı, Doğan, Anadolu, Sanko, Bayraktar, Ulusoy, Mermerler gibi gruplar biliniyor. Bu çekişmeye yeni bir isim katıldı. Çinli Geely’nin temsilciliği için Anadolu Grubu ile Sanko rekabetine şimdi de Hüsnü Özyeğin’in Fiba Holding’i katıldı. Finansbank’ı Yunan bankası NBG’ye satarak, büyük bir nakit elde eden Özyeğin’in turizmden sonraki yeni hedefi otomotiv oldu.

Geçtiğimiz yıl Chery markası için Mermerler, Anadolu Grubu, Bayraktar Grubu ve Sanko arasındaki büyük çekişme unutulmadı. Bu grupların Chery Türkiye temsilciliği için girdikleri yarışı Mazda’nın da temsilcisi olan Mermerler kazanmıştı.

Chery’i alamayan devler şimdi diğer bir dev marka olan Geely için kapıştı. Bu kapışmaya Hüsnü Özyeğin ve Fiba Holding’de dahil oldu. Fiba ile birlikte Çinli otomobil markalarıyla adı anılmayan büyük grup kalmadı. Türk şirketlerinin temsilcileri son olarak 2006 yılı kasım ayında Çin’de yapılan otomobil fuarına katılarak, temaslarda bulunmuşlardı.“


Halil Okşit
halil.oksit@otoajanda.com